اپتیمیزم (Optimism) که OP Mainnet هم نامیده میشود، یک شبکه لایه 2 روی اتریوم و زنجیره‌ای است که OP Stack از آن آغاز شد. این مقاله توضیح می‌دهد چه کسانی پشت آن هستند، رولاپ و کارمزدهایش چگونه کار می‌کنند، توکن OP چه میکند و چگونه آن را زنده دنبال کنید.
اگر با لایه 2 آشنا نیستید، از لایه 1، لایه 2 و لایه 3 شروع کنید.
اپتیمیزم چیست و چه کسی آن را ساخته است
اپتیمیزم را تیمی ساخت که به OP Labs تبدیل شد و شبکه اصلی در سال 2021 راه‌اندازی شد. در چارچوب Optimism Collective اداره میشود؛ ساختاری اجتماعی که شامل بنیاد Optimism غیرانتفاعی، حاکمیت مبتنی بر توکن و هدف اعلام‌شده تأمین مالی کالاهای عمومی است. OP Labs شرکتی است که نرمافزار را می‌سازد. این نقش‌ها جدا هستند و ساختار دقیق با گذر زمان تغییر میکند، پس برای وضعیت فعلی مستندات خود اپتیمیزم را بررسی کنید.
مسئله‌ای که برای حل آن پدید آمد همان مسئله رولاپ‌های دیگر است: اتریوم امن است اما در زمان‌های شلوغ گران. اپتیمیزم به کاربران اجازه می‌دهد تراکنش‌های EVM را با هزینه بسیار کمتر اجرا کنند، در حالی که داده روی اتریوم می‌ماند. کاربردهای رایج امور مالی غیرمتمرکز، انتقال استیبل‌کوین، اپلیکیشن و بازی است.
OP Stack و سوپرچین
نرمافزار اپتیمیزم متنباز و ماژولار است. OP Stack نامیده میشود. زنجیرههای دیگر، از جمله بیس، هم از آن استفاده می‌کنند. سوپرچین (Superchain) ایده زنجیرههای متعدد OP Stack است که نرمافزار و استانداردهای پایه یکسانی دارند و در جهت ارتباط آسان‌تر با یکدیگر حرکت می‌کنند. OP Mainnet اصلی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین آن‌هاست.
نحوه کار: رولاپ خوشبینانه
OP Mainnet یک رولاپ خوشبینانه (optimistic rollup) است. یک سکوئنسر (sequencer) تراکنش‌ها را دریافت میکند، مرتب میکند و هر 2 ثانیه یک بلوک تولید میکند. سپس داده فشرده تراکنش‌ها را به اتریوم می‌فرستد، به‌طوری که هر کس بتواند زنجیره را از روی اتریوم بازسازی کند. «خوشبینانه» یعنی نتایج پذیرفته می‌شوند مگر اینکه کسی نادرستی‌شان را نشان دهد.
سکوئنسر امروز را یک اپراتور واحد اداره میکند. این تأییدیه‌های سریع می‌دهد اما نقطه تمرکز است. اگر سکوئنسر در دسترس نباشد یا تراکنش‌ها را نپذیرد، کاربران میتوانند تراکنش‌هایشان را از طریق اتریوم اجباری وارد کنند، هرچند کندتر است. رولاپ‌ها: خوشبینانه در برابر ZK را ببینید.
اثبات‌های خطا (fault proofs)
برای اینکه برداشت‌ها به اتریوم امن باشند، زنجیره باید راهی برای بررسی ادعاها درباره وضعیت خود داشته باشد. اپتیمیزم از اثبات‌های خطا (fault proofs) استفاده میکند: کسی وضعیتی را پیشنهاد میکند و طی دوره چالش هر کس می‌تواند به آن اعتراض کند و اعتراض با اجرای گام مورد مناقشه روی اتریوم حل میشود. این سیستم با گذر زمان ارتقا یافته و جزئیات اینکه تا چه حد بدون اجازه (permissionless) است تغییر کرده است. برای وضعیت فعلی مستندات اپتیمیزم را بخوانید.
قطعیت
تراکنش ظرف حدود 2 ثانیه گنجانده میشود. وقتی داده‌اش روی اتریوم باشد امن و وقتی آن بلوک اتریوم نهایی شود قطعی محسوب میشود. برداشت از طریق پل استاندارد حدود هفت روز برای دوره چالش صبر میکند. قطعیت و تأییدیه‌ها را ببینید.
کارمزدها
توکن گس در OP Mainnet ETH است. توکن OP یک توکن حاکمیتی است که برای رأی‌دهی در Collective به کار می‌رود، نه برای گس.
کارمزد دو بخش دارد:
- کارمزد اجرای L2: گس مصرف‌شده ضرب در قیمت گس پایین، با کارمزد پایه به سبک EIP-1559.
- کارمزد داده L1: هزینه ارسال داده تراکنش شما به اتریوم. با قیمت گس و بلاب‌های اتریوم حرکت میکند.
کیف پول شما آن‌ها را به‌صورت یک مبلغ نشان می‌دهد. انتقال‌های ساده معمولاً کسری از یک سنت هزینه دارند. کارمزدها هنگام شلوغی OP Mainnet یا گران شدن داده اتریوم بالا می‌روند. برای قیمت‌های فعلی، از جمله کارمزد داده L1، ردیاب گس و برای توضیحات گس و کارمزدها را ببینید.
آدرس‌ها و توکن‌ها
اپتیمیزم از همان آدرس‌های 0x اتریوم و دیگر زنجیرههای EVM استفاده میکند. موجودی شما در اپتیمیزم از موجودی‌تان در زنجیرههای دیگر جداست. توکن‌ها از استاندارد ERC-20 استفاده می‌کنند. برخی توکن‌ها، مثل USDC، هم نسخه بومی دارند و هم نسخه قدیمی‌تر پل‌شده. بررسی کنید اپلیکیشن از کدام استفاده میکند. استیبل‌کوین‌ها را ببینید.
مقایسه اپتیمیزم
| Optimism | Base | Arbitrum | Polygon | |
|---|---|---|---|---|
| سازنده | OP Labs / Collective | Coinbase | Offchain Labs | Polygon Labs |
| نوع | رولاپ خوشبینانه | رولاپ خوشبینانه | رولاپ خوشبینانه | زنجیره PoS مستقل |
| توکن گس | ETH | ETH | ETH | POL |
| توکن حاکمیتی | OP | ندارد | ARB | POL |
چرا کارمزدها بین زنجیره‌ها فرق دارند و راهنمای آربیتروم را ببینید.
به چه چیزهایی باید توجه کرد
- شبکه اشتباه. همان آدرس 0x در هر زنجیره EVM وجود دارد. شبکه‌ای را انتخاب کنید که با انتظار گیرنده مطابقت دارد، مثلاً «OP Mainnet» یا «Optimism» در صرافی.
- خروج هفت‌روزه. پل رسمی تا اتریوم حدود یک هفته طول میکشد. پلهای شخص ثالث سریع‌ترند اما ریسک اضافه می‌کنند. پل‌ها و ریسک‌هایشان را ببینید.
- سکوئنسر متمرکز. یک اپراتور تراکنش‌ها را مرتب میکند.
- کلیدهای ارتقا و ریسک قرارداد. قراردادهای رولاپ ممکن است کنترل‌های مدیریتی داشته باشند. مستندات فعلی تمرکززدایی را بخوانید.
- کلاهبرداری. ایردراپ‌های جعلی OP و پیوندهای فیشینگ رایج‌اند.
اپتیمیزم را روی ChainMonitor زنده دنبال کنید
- بلوک‌های زنده: کاشی‌هایی با سطح پرشدگی و کارمزدهای پرداخت‌شده در هر بلوک.
- فهرست بلوک‌های اخیر و جستجوی بالای صفحه برای تراکنش‌ها و آدرس‌ها.
- ردیاب گس: هزینه ارسال، انتقال USDC و سواپ در اپتیمیزم، با کارمزد داده L1.
- سلامت RPC برای اپتیمیزم: نقاط پایانی عمومی به ترتیب تأخیر و عقب‌ماندگی.
پرسش‌های متداول
تفاوت اپتیمیزم و آربیتروم چیست؟
هر دو رولاپ خوشبینانه روی اتریوم با ETH بهعنوان گس هستند. اپتیمیزم از OP Stack متنباز استفاده میکند که بیس هم از آن بهره میبرد. آربیتروم از نرمافزار Nitro شرکت Offchain Labs استفاده میکند. کاربران کارمزدها و ابزارهای مشابهی میبینند.
توکن OP برای چه استفاده میشود؟
OP یک توکن حاکمیتی است. دارندگان میتوانند در تصمیمهای Optimism Collective مشارکت کنند. برای پرداخت کارمزد تراکنش استفاده نمیشود.
آیا اپتیمیزم همان OP Mainnet است؟
در استفاده روزمره بله. OP Mainnet نام زنجیره است. Optimism پروژه و جامعه گسترده‌تر است.
سوپرچین چیست؟
ایده زنجیرههای متعدد OP Stack، مانند OP Mainnet و Base، است که نرمافزار و استانداردها را به اشتراک میگذارند و هدفشان کار خوب با یکدیگر است.
آیا برای ارسال تراکنش در اپتیمیزم به OP نیاز دارم؟
خیر. برای کارمزد به ETH روی اپتیمیزم نیاز دارید.
برداشت از اپتیمیزم به اتریوم چقدر طول میکشد؟
از طریق پل استاندارد حدود هفت روز. پلهای شخص ثالث در ازای کارمزد میتوانند سریعتر باشند.